ضوابط مهم در طراحی پلان ساختمان‌های مسکونی

ضوابط مهم در طراحی پلان ساختمان‌های مسکونی

برای طراحی و ساخت ساختمان های مسکونی، باید عوامل زیادی را مد نظر قرار داد.‌ نقش این عوامل به صورت مستقیم و غیر مستقیم کاملا مشهود است.

برخی از عوامل به شهرداری مربوط می شوند اما مسائلی مثل ایمنی ساختمان جزو ضوابط آتش نشانی هستند که باید رعایت شود.

قصد داریم تا در این مقاله، چند مورد از مهمترین عوامل و ضابطه های موثر را معرفی کنیم که توجه به آن ها الزامی خواهد بود.

 ۱)تراکم

اولین ضابطه ای که می خواهیم به آن بپردازیم، تراکم است که در ۲ قسمت مختلف جمعیتی و ساختمانی، مورد بررسی قرار می گیرد. عوامل زیادی در تراکم ساختمان نقش دارند که از میان آن ها می توان به بلندی ساختمان مورد نظر، تراکم واحد مسکونی در سطح و ضریب سطح اشغال ، اشاره کرد.

هنگامی که تصمیم به ساخت یک ساختمان گرفتید، شهرداری یک دستور نقشه به همراه پیش نویس پروانه ی ساختمان در اختیار شما قرار  می دهد که می توانید با استفاده از آن، اطلاعاتی نظیر تراکم منطقه را به دست بیاورید. بنابراین ضرورتی ندارد که حتما تراکم منطقه را از قبل بدانید.

تراکم یک ساختمان برای ما مشخص می کند که مجاز به ساخت چند طبقه هستیم. همچنین اطلاعاتی در زمینه های دیگر مثل تعداد واحد قابل ساخت در هر طبقه، بلندی ساختمان و ضریب سطح اشغال، را برای ما مشخص می کند.  همه ی این عوامل توسط شهرداری و در همان دستور نقشه، قابل مشاهده هستند.

 ۲) ضریب سطح اشغال

این عامل به صورت درصد بیان می شود و برای مشخص کردن مساحتی از زمین که قادر به ساخت آن هستیم، به کار می رود.

بیشترین ضریب سطح اشغال با ۶۰ و حداقل آن با عدد ۴۰ بیان می شود. اما  بیشتر مناطق کشور دارای ضریب اشغال ۶۰ درصد هستند.

شاید این سوال برای شما به وجود بیاید که ضریب اشغال ۶۰ درصد، دقیقا به چه معنی است؟

در پاسخ باید بگوییم که فرض کنید یک زمین با طول و عرض ۱۰ متر در اختیار شما قرار گرفته است. در این حالت، نمی توانید در تمام مساحت مورد نظر، بنا احداث کنید. بلکه باید ۴۰ متر از آن را به حیاط اختصاص دهید و تنها در ۶۰ متر آن، بنا بسازید.

در صورتی که ضریب سطح اشغال زمین مورد نظر ۴۰ درصد باشد و مساحت زمین نیز، برابر با ۵۰۰ متر مربع باشد، می توان  ۲۰۰ متر از زمین را ساخت.

لازم به ذکر است که وقوع یک سری از عوامل، می توانند این عدد مشخص شده را بیشتر کنند.

در واقع هرچقدر ضریب سطح اشغال یک زمین بیشتر باشد، می توان مساحت بیشتری از آن را به ساخت و ساز اختصاص داد.

 

۳) حداکثر پیشروی مجاز

در قسمت قبل، راجب ضریب سطح اشغال صحبت کردیم و مشخص کردیم که ضریب سطح اشغال، ساخت چه مقدار از زمین را مجاز می کند. در واقع این ضابطه، تعیین می کند که مساحت فضای باز، حیاط و ساختمان اصلی چقدر باشد.

در این قسمت توضیح می دهیم که حداکثر پیشروی، چگونه در یک زمین با مساحت مشخص تعیین می شود.

فرض کنید که طول و عرض زمین شما، ۲۵ و ۱۰ متر می باشد‌. در این صورت ۱۵ متر پیشروی در نظر گرفته می شود. در واقع ما می توانیم در زمینی که دارای ابعاد ۱۵ در ۱۰ متر می باشد، ساخت و ساز انجام دهیم.

اگر ساختمان شمالی باشد، می توان ۲ متر به سمت حیاط پیشروی کرد. که این قاعده راجب ساختمان های جنوبی نیز، صدق می کند.

لازم به ذکر است که در این مورد، رضایت همسایه ها به دلیل مشکلاتی که ممکن است برای آن ها ایجاد شود،  خیلی مهم است و باید موافق این کار باشند. یکی از این مشکلات، سایه اندازی است.

این وضعیت در شرایطی رخ می دهد که پیشروی زمین مورد نظر، ۶۰ درصد باشد.