معماری اسلامی چیست؟

معماری اسلامی چیست؟

یکی از مشهورترین سبک‌های ساختمان جهان، معماری اسلامی است. تاریخ معماری اسلامی مربوط به قرن هفتم هجری است که درون آن از طرح‌های متقارن،غنی و رنگ‌های پر انرژی به کار گرفته شد. 

این نوع معماری از فرهنگ اسلامی گرفته شده است که در برگیرنده طیف وسیعی از سبک‌های مذهبی است جالب است بدانید از نظر تاریخی اولین هنری است که با مفاهیم اسلامی هماهنگ شده و باعث شده تا از طرف ملمانان مورد توجه و حمایت قرار بگیرد.

ویژگی‌ بناهای معماری اسلامی

ویژگی اول معماری اسلامی طبیعتا پیروی از نوع و شکل آن است و در این بناها از خوش نویسی و شکل های هندسی برای تزئینات به کار می‌رود و در عوض از نقش های حیوانی و انسانی به هیچ وجه استفاده نشود. روی هم رفته باید طراحی بنا به گونه‌ای باشد که اصول اسلامی را نشان دهد. 

محدوده زمانی و مکانی معماری اسلامی

این سبک از معماری از ظهور اسلام بوجود آمد و در طول تاریخ با تغییرات فرهنگی تغییر کرده و در نهایت تا زمان به وجود آمدن معماری مدرن و پیشرفت معماری ادامه یافت. مکان‌های که در آن معماری اسلامی به چشم می‌خورد نا محدود بوده و می‌توان به افغانستان، قفقاز، ایران، عراق، سوریه، تونس، فلسطین، مراکش، هند و.... اشاره کرد.

تاریخ معماری اسلامی

با تاسیس سلسله امویان در سال 41 هجری قمری و زمانی که دمشق به جای مدینه به عنوان مرکز خلافت جایگزین شد، شکل گرفت. ببا این اتفاق پایتخت اسلام به روم نزدیک شد همین نزدیکی منجر شد تا معماران رومی برای ساخت مسجد دمشق اعلام همکاری کنند. از همان جا بیزانس وارد اسلام شد و به مرور زمان گسترش یافت و تبدیل به سبکی شد که امروزه در جهان جای گرفته است. با تمام این مسائل می‌توان گفت که تاریخ معماری اسلامی تلفیقی از هنر معماری همسایگان به ویژه بیزانس می‌باشد.

مصالح مورد استفاده در معماری اسلامی

  • ‌آجر:  یکی از مهمترین مصالح مورد استفاده در معماری اسلامی که هم در تزئینات و هم در اسکلت ساختمان به کار می‌رفت، آجر بود. آجرها در آن زمان مربعی شکل بودند و در تمام ایران ساخته می‌شد. این آجرها از اوایل دوره اسلامی تا زمان تیموریان برای تزئین بیشتر بناها استفاده می‌شد و از آجرهای پخته با رنگ‌های قرمز، زرد کمرنگ، قرمز تیره در ساخت مناره، اتاق، طاق ، گنبد و ایوان به کار گرفته می‌شد.

  • گچ: گچ به دلیل ارزان بودن و زود سفت شدن ، در تمام دوران‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت. گچ کاربرد زیادی داشت و برای گچ‌بری داخل، بنا، گنبد‌ها، ایوان‌ها، محراب و نوشتن کتیبه به کار می‌رفت

  • کاشی: از کاشی برای استحکام بنا استفاده می‌کردند که اوج استفاده از آن در زمان سلجوقیان بود ولی در زمان تیموریان و صفویان نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این دورانی که ذکر شد و همچنین در دوران ایلخانیان، استفاده از کاشی‌های لعاب‌دار و هفت رنگ و.... بسیار زیاد بود.

  • خشت: در طول تاریخ از خشت بسیار استفاده می‌شد اما در کنار مصالح دیگر یعنی آجر، بدین صورت که مثلا یک دیوار با خشت ساخته می‌شد و بقیه دیوار ها از آجر ساخته می‌شدند.

  • سنگ: از سنگ در معماری اسلامی استفاده‌ی زیادی می‌شد و عموما برای پر کردن پی بنا، تزئینات ساختمان، بدنه و کف به کار می‌رفت. البته استفاده از این متریال در پی بنا و خود بنا اهمیت زیادی داشته است. به عنوان مثال از سنگ‌هایی مثل سنگ مرمر و سنگ سیاه، برای ساخت کتیبه‌های سنگی استفاده می‌شد.

  • چوب: از وقتی که انسان برای خود سرپناه درست کرد، چوب یکی از متریال مهم در ساخت خانه و وسایل خانه بود. در معماری اسلامی برای ساخت در و پنجره و چهارچوب و.... از چوب استفاده می‌شد که این متریال در شمال کشور بیشتر به چشم می‌خورد.